خود كه معمولا بىنيازى ، ذوق تفريح و همه چيز را حفظ مىكند ، از خصوصياّت ورزش فوتبال آنجا پرسيد ، و به خصوص از « پله » قهرمان جهانى فوتبال سخن گفت ، ولى تعجّب كرد كه آنها حتّى نام پله را نشنيده‌اند كه ما گرسنه‌ايم « پله » و فوتبال نمىفهميم ! « 1 » گرسنه نه‌تنها فوتبال نمىشناسد ، بلكه تدريجا شرافت و مذهب خود را هم از دست مىدهد . نظرى به تاريخ چون ميالم بحث مورد توجّه كنونىمان ( نظر اسلام ) را بررسى كنم نمىخواهم در تاريخ بردگى سخن بگويم ، ولى اجمالا بايد گفت : تضادّ منافع به انضمام ضعف يك طرف ، استعمار مىآورد و يكى از انواع آن بردگى است . تضادّ منافع هم همه‌اش روى كثرت جمعيّت نيست تا مبدأ استعمار و به خصوص بردگى را زمان تشكيل حكومتهاى قبيلگى و مانند آن بدانيم ، بلكه اساس تضادّ منافع ، روحيّات پست حيوانى انسان است كه نزاع ، و غالب و مغلوب ، و استعمار مىآورد ، چه‌بسا اگر نزاع نكنند هريك صد برابر آنچه مىخواهند در صحنهء پهناور گيتى پيدا مىكنند ولى لجاج و تعصّب و حسّ رقابت و اظهار شخصّيت ، نزاع بر سر

--> ( 1 ) - مسائل آمريكاى لاتين .